Programma Congres Natuurlijk
Het programma van Congres Natuurlijk 27 november 2025 vind je op deze pagina. De dag heeft net als vorig jaar weer een festivalachtige opzet. Zo kun je jouw dag helemaal zelf samenstellen. Welke sessies ga jij volgen?
Bekijk ook het blokkenschema en bekijk welke sessies je wilt gaan volgen!
Zoeken op
Filter op categorie
Filter op zaal
Welkom op Congres Natuurlijk 2025!
Een aantrekkelijke en toekomstbestendige leefomgeving waar mens, plant en dier zich thuis voelen. Dat onderschrijven we allemaal. Maar wat betekent dat precies? Welke aspecten zijn daarin belangrijk voor jou? En hoe pak je dat aan? Heb je een manier gevonden om opgaven en ambities in samenhang op te lossen? Ramon Postma, Ruud Hesselink en Gerdien Smit van ODIN Landschapsontwerpers nodigen je uit om jouw ervaringen en ambities in te brengen in een interactieve sessie waarin we met elkaar in gesprek gaan. Zij brengen zelf hun visie en ervaringen vanuit de Recepten voor Randen en Kernen in.
Deze sessie wordt verzorgd door: Gerdien Smit
Dit onderdeel wordt verzorgd door: Gerdien Smit
Wat betekent zeespiegelstijging voor jouw gemeente of provincie? Welke keuzes zijn nodig om ook in de toekomst droge voeten, leefbare wijken en gezonde ecosystemen te garanderen? In deze workshop spelen we een allereerste prototype van WATERPEIL - een nieuwe serious game die precies deze vragen op tafel legt. De game is speciaal ontwikkeld voor bestuurders en beleidsmakers en geeft op speelse én confronterende wijze inzicht in de gevolgen van stijgend waterpeil.
Ervaar zelf hoe deze serious game helpt om scherpe keuzes te maken voor een toekomstbestendige leefomgeving. Gebaseerd op de kaart van Baarn – met polders, rivieren en natuurgebied – laat het spel zien hoe ruimtelijke keuzes elkaar raken en waarom samenwerken cruciaal is. Het spel wordt momenteel ontwikkeld door de SDG Werkgroep Baarn en Living Story (auteurs van Spelen Werkt, Managementboek van het Jaar 2023), en is een krachtig middel om inzicht, gesprek én handelingsperspectief te brengen in de grote keuzes voor een duurzame en gezonde leefomgeving.
De sessie is interactief en hands-on. We lichten eerst kort de achtergronden van het spel toe: het onderzoek, de ontwerpaanpak en de leerdoelen. Daarna duiken we de eerste versie van spel in, ervaren we samen de dilemma’s die het spel opwerpt en reflecteren we op de impact ervan. Deelnemers wisselen ideeën uit, geven feedback en denken mee over de vertaling naar andere regio’s. Zo wordt het spel niet alleen beleefd, maar ook doorontwikkeld.
Deze sessie wordt verzorgd door: Karen Sikkema & Noëlle Sant
Dit onderdeel wordt verzorgd door: Karen Sikkema, Noëlle Sant
Onze sessie is gericht op het creëren van een natuurlijkere en gezondere wandelroute van het station in Zwolle naar het Provinciehuis Overijssel. Deelnemers worden uitgenodigd hun wensen en ideeën voor de straat met Lego te bouwen. Dit gebeurt op een 5 meter lange, op schaal geprinte ondergrond van de route. De opgehaalde ideeën zullen worden omgezet in een ontwerp dat we aanbieden aan de Gemeente Zwolle en de Provincie Overijssel namens de congresbezoekers. De sessie is bedoeld voor alle bezoekers van het Congres Natuurlijk.
Deze sessie wordt verzorgd door: Niek Heijboer & Cynthia Heijboer
Dit onderdeel wordt verzorgd door: Niek Heijboer, Cynthia Heijboer
Passend bij de integrale opgave van natuurinclusieve steden en de nodige transitie in het gezondheidsdenken van zorg naar profylaxe wordt de workshop gegeven door een interdisciplinair team van ontwerpers, onderzoekers en strategen. Mathias Lehner is architect oprichter van het platform nextcity.nl en Stadsbouwmeester van Zaanstad; Hanneke van Lindert is daar onderzoeker met een focus op lange termijn gezondheid; Lisan Adolf is strateeg voor maatschappelijke ontwikkeling en net als Mathias auteur van de Zaanse Omgevingsvisie ‘Ruimte Maken’, die 2024 is vastgesteld en de basis vormt voor de kwalitatieve groei van Zaanstad van 170.000 tot ver boven de 200.000 inwoners.
Deze sessie wordt verzorgd door: Lisan Adolf, Hanneke van Lindert & Mathias Lehner
Dit onderdeel wordt verzorgd door: Lisan Adolf, Hanneke van Lindert, Mathias Lehner
In een actieve en inspirerende workshop spelen we met maximaal 6 spelers per speeltafel het
Bodemspel: een bordspel waarmee een grijze, versteende werkomgeving veranderd kan
worden in een groen en gezond werklandschap. De spelers bekijken daarvoor eerst hoe het
bedrijventerrein, de kavel of het gebouw er nu aan toe is op aspecten als natuurbeleving,
biodiversiteit of waterkwaliteit. Daarna bepalen ze gezamenlijk wat ze zouden willen
verbeteren. Maar: dat kan níet zonder kennis van de bodem, want alleen daarmee weet je
welke planten het beste groeien in dit gebied of hoe regenwater hier het makkelijkst afgevoerd
kan worden -of juist vastgehouden. Na het ontdekken van bodemsoorten is het
onderhandelen geblazen: welke maatregelen willen de spelers nemen om de werkomgeving
groener en gezonder te maken? Ze moeten verstandig kiezen, want niet elke maatregel heeft
even veel effect op elk thema! Lukt het de spelers om hun ambitie in één keer te realiseren?
Deze sessie wordt verzorgd door: Judit Gaasbeek Janzen
Dit onderdeel wordt verzorgd door: Judit Gaasbeek Janzen
De relatie tussen mens en natuur verkeert in een crisis. Zeg maar gerust een relatie-crisis. Dus wat is logischer dan relatietherapie? In deze keynote spreekt Nathalie Faber over de verstoorde verhouding tussen mens en natuur en onderzoekt ze hoe die ‘behandeld’ kan worden. Ze toont daarbij fragmenten van haar documentaire De Natuur Bestaat Niet, waarin het conflict wordt voorgelegd aan de bekende Vlaamse psychiater en relatietherapeut Dirk de Wachter.
Deze sessie wordt verzorgd door: Nathalie Faber
Dit onderdeel wordt verzorgd door: Nathalie Faber
Hoe krijg je beweging in complexe projecten voor een gezonde en duurzame leefomgeving, met uiteenlopende belangen en veel betrokkenen? In deze interactieve sessie maak je kennis met de WaardeWijzer methode van Green Change: een praktische aanpak om vertrouwen, eigenaarschap en samenwerking te versterken.
De warmtetransitie is in volle gang, maar wie in de wijk écht beweging wil krijgen, merkt al snel dat inhoud en techniek alleen niet genoeg is. De overstap naar bijvoorbeeld aquathermie raakt bewoners, bedrijven, gemeenten en netbeheerders – allemaal met hun eigen zorgen, belangen en tempo.
Je doet mee in een concrete casus die gaat over het gebruik van natuurlijke bronnen zoals water om daar duurzame warmte voor een wijk uit te halen. Aan de hand van inspirerende voorbeelden en praktische tools ontdek je hoe je als professional effectief het gesprek op gang brengt en samen stappen zet richting een duurzame toekomst.
Deze sessie wordt verzorgd door: Astrid Meier
Dit onderdeel wordt verzorgd door: Astrid Meier
In deze sessie gaan we ontdekken welke koppelkansen natuurinclusief ontwerp allemaal met zich meebrengt. Wat is laaghangend fruit en wat is hoger hangend fruit maar wel de moeite waard om de ladder te pakken om het te plukken? Als deelnemer nemen we je mee in de denkwereld van de meekoppelkansen, om daarna zelf in een klein groepje (max 3-4 personen) met een casus aan de slag te gaan om de meekoppelkansen te ontdekken en benutten. Deze sessie is bedoeld voor iedereen die betrokken is bij stadsontwikkeling, projectontwikkeling, natuurinclusief ontwerp en advies en die voor resultaat verder durft te kijken dan de opleverdatum.
Deze sessie wordt verzorgd door: Merlijn Hoenekamp & Gerbert van de Dikkenberg
Dit onderdeel wordt verzorgd door: Merlijn Hoenekamp, Gerbert van den Dikkenberg
Het is een ontwerpsessie waarin wij ons onderzoek lichtelijk presenteren en waarbij wij de deelnemers uitdagen om input te leveren voor ons onderzoek. Dit doen wij aan de hand van een ontwerpsessie waarbij wij een kaart presenteren van ons onderzoeksgebied en de deelnemers hun eigen ideeën daarop los kunnen laten en over in discussie kunnen gaan. Ook de waarom-vraag zal vaak voorbij komen: waarom worden keuzes gemaakt en hoe is dat uit te voeren?
De sessie is bedoeld voor iedereen die hier interesse in heeft, ermee bezig is of bezig gaat zijn.
Deze sessie wordt verzorgd door: Milan Wolf, Esther Oosterhof, Kim Lipman & Marjolein ten Hove
Dit onderdeel wordt verzorgd door: Milan Wolf, Esther Oosterhof, Kim Lipman, Marjolein ten Hove
Waar gaat jouw sessie over? Wat kan de deelnemer verwachten? Voor wie is de sessie bedoeld?
Ecowijken zouden gezonder voor hun bewoners moeten zijn, dan doorsnee wijken. Daar doe je het voor, als ontwerper, als opdrachtgever, als gemeente. Gezondheid is een argument om mensen te overtuigen dat een ecowijk de juiste keus is – en zelfs meer mag kosten, want dat verdien je terug. Maar de advocaat van de duivel vraagt: O, en hoe bewijs je dat dan? Die handdoek wordt in deze sessie opgepakt. Welke gegevens zijn toegankelijk en bruikbaar, hoe overtuigend zijn ze? Wat is je “narratief”?
Deze sessie wordt verzorgd door: Felix van de Laar
Dit onderdeel wordt verzorgd door: Felix van de Laar
Kunnen we het water met onze handen drinken in de nieuwe stad? Kunnen we ieder jaar de vele vlinders weer verwelkomen? In deze walkshop verkennen we de potentiële ecologische waarden van een te ontwikkelen gebied en kijken we of we naast natuurinclusief bouwen ook kunnen bouwen met de natuur. Natuurinclusief bouwen kent al vele voorbeelden van meer groen of blauw in de stad: nestgelegenheid, regentuinen, groene muren etc. Een bos, of breder een natuurgebied, maakt deze maatregelen niet. Leefgebieden met bijbehorende biodiversiteit ontstaan vanzelf. Kunnen we dat nabootsen? Deze vraag staat centraal: kunnen we bouwen met de natuur, zoals de natuur?
De walkshop is bedoeld voor ieder die betrokken is bij gebiedsontwikkeling en bouw, zowel infra als woningbouw en utiliteitsbouw. En voor ieder die de gebouwde omgeving natuurlijker zou willen zien. Na een korte inventarisatie van vraagstukken gaan we op zoek naar inspiratie op de vraag ‘Hoe zou de natuur dit vraagstuk oplossen?
Deze sessie wordt verzorgd door: Saskia van den Muijsenberg & Jack Crielaard
Dit onderdeel wordt verzorgd door: Saskia van den Muijsenberg, Jack Crielaard
Hoe ziet een huis eruit dat niet alleen duurzaam is, maar ook écht gezond en vitaal? In deze sessie nemen Esther de Bruijn en architect Aniel Ramjanam je mee in het verhaal van een biobased huis dat letterlijk ademt. Van ontwerp en materiaalkeuze tot gezondheidsonderzoek en praktijkervaring: je ontdekt de kracht van vitaal bouwen en wonen.
Deze sessie is bedoeld voor iedereen die nieuwsgierig is naar gezond en
toekomstbestendig wonen en bouwen — van bewoners en ontwerpers tot beleidsmakers en professionals. Laat je inspireren door een praktijkvoorbeeld dat laat zien hoe een huis kan
bijdragen aan gezondheid en vitaliteit.
Deze sessie wordt verzorgd door: Esther de Bruijn & Aniel Ramjanam
Dit onderdeel wordt verzorgd door: Esther de Bruijn, Aniel Ramjanam
Na een inleiding over de integratie van natuurinclusieve oplossingen in onze ontwerpen in het algemeen en dat van de restauratie/herbestemming van de watertoren in Zwolle, wandelen we naar de toren voor een bezichtiging. Vanaf het Provinciehuis is het nog geen 10 minuten lopen.
Let op: voor deze excursie moet je goed ter been zijn i.v.m. trappen van de watertoren.
Deze sessie wordt verzorgd door: Rob Moritz
Dit onderdeel wordt verzorgd door: Rob Moritz
Tijdens het spel ‘dierbare routes door de stad’ ervaren deelnemers Zwolle door de ogen van een egel en ontdekken zij welke obstakels egels tegenkomen wanneer ze door de stad maneuvreren. Om de obstakels te overwinnen moeten de deelnemers natuurvriendelijke maatregelen toepassen die bijdragen aan ecologische verbindingen én een gezonde leefomgeving. De deelnemers verkennen de afwegingen tussen biodiversiteit, een gezonde leefomgeving en budget, en leren hoe ecologische data essentieel is voor het ontwerpen van een toekomstbestendige stad.
Het spel is voor iedereen die werkt aan de inrichting van de stad en oog heeft voor natuur en een gezonde leefomgeving.
Deze sessie wordt verzorgd door: Annelies van de Craats & Sanne Apperloo
Dit onderdeel wordt verzorgd door: Annelies van de Craats, Sanne Apperloo
Mijn sessie gaat over het analyseren en volgen van vogelgeluiden en wat deze informatie ons verteld over de gezondheid van onze leefomgeving. We gaan in deze sessie samen op reis om te ontdekken wat als deze geluiden ons vertellen. Voor iedereen.
Deze sessie wordt verzorgd door: Timo Roeke
Dit onderdeel wordt verzorgd door: Timo Roeke
Elke herinrichting wordt het podium voor (tuin)vergroening. Straat voor straat werken we aan een groener leefomgeving, elke bewoner kan me doen.
Elke herinrichting wordt het podium voor (tuin)vergroening: Dagelijks gaan er straten open in de provincie Overijssel voor (riool) renovatie, warmte transitie, etc. Straten worden vernieuwd, maar particuliere tuinen blijven versteend. Wij willen dit natuurlijk’ verander’ moment efficiënt benutten om samen met bewoners de handen uit de mouwen te steken in de tuin en bij adoptie van het openbaargroen. De Provincie Overijssel, IVN Natuureducatie en Stichting Steenbreek slaan de handen ineen om gemeenten, met een bewezen aanpak, te ondersteunen en te ontzorgen om deze kans te verzilveren.
Het inzicht en oplossing
Inzicht
• De sleutel: samenwerking op het juiste moment.
• Herinrichting = het perfecte haakje om bewoners te activeren.
• Provinciale middelen = de hefboom om dat mogelijk te maken.
Oplossing
De Groene Straat Make-Overijssel: Een praktische, vrolijke en meetbare manier om publieke en particuliere vergroening te combineren.
Wat het doet:
• Past naadloos in lopende herinrichtingsprojecten
• Ontzorgt gemeenten volledig
• Benut provinciale co-financiering
• Activeert bewoners met enthousiasme
Dit onderdeel wordt verzorgd door: Lourens Formsma, Adriaan Mosterman
Dit onderdeel wordt verzorgd door: Klaas Kuitenbrouwer
In deze sessie – vanuit het Lerend Netwerk Natuurinclusieve Bermen van Natuur voor Elkaar - wordt kort uitgelegd wat ecologisch bermbeheer inhoudt. Maar ook hoe deze vorm van beheer eigenlijk bijdraagt aan het herstel van insecten en een gezonde bodem, die direct in relatie staat met een gezonde leefomgeving.
Deze sessie wordt verzorgd door: Albert Vliegenhart
Dit onderdeel wordt verzorgd door: Albert Vliegenthart
Hoe creëer je een buurt waar kinderen vrij kunnen spelen, bewoners elkaar ontmoeten en groen vanzelfsprekend onderdeel is van het dagelijks leven? In deze sessie duiken we in de Gezonde Buurten-aanpak: een werkwijze waarin inwoners, gemeente en professionals samen bouwen aan buurten die gezond, uitnodigend en toekomstbestendig zijn.
Je ontdekt hoe co-creatie werkt in de praktijk: van het eerste gesprek met buurtbewoners en kinderen tot het ontwerp en de fysieke inrichting van een groene ontmoetingsplek. We kijken daarbij niet alleen naar de ruimtelijke kant, maar ook naar de programmering: activiteiten en interventies die ontmoeting, beweging, spelen en rust stimuleren — voor jong én oud.
Deze sessie wordt begeleid door Tamar-Merthe Meijer, projectcoördinator Groene en Gezonde Buurten in de gemeente Enschede. Zij was nauw betrokken bij de realisatie van twee Gezonde Buurten en deelt inzichten uit de praktijk. (www.gezondebuurten.nl)
Dit onderdeel wordt verzorgd door: Anouk Boslooper-Smilde, Tamar Meijer
In deze workshop zoomen we in het bijzonder in op Natuur op Recept in Overijssel. Welke middelen zijn er al ontwikkeld t.b.v. het inzetten van of verwijzen naar natuur door huisartsen en fysiotherapeuten? En welke best practices hebben we in beeld in Overijssel? Het domein Gezondheid van het Collectief Natuurinclusief neemt deelnemers mee in de landelijke doelstelling en samen verkennen we wat er specifiek op provinciaal/regionaal niveau nodig is om deze beweging levend te houden en te verankeren in de eerstelijnszorg.
Deze sessie wordt verzorgd door: Tonja van Gorp
Dit onderdeel wordt verzorgd door: Tonja van Gorp
Een natuurinclusieve onderwijsomgeving heeft superkrachten voor de gezonde ontwikkeling van kinderen en medewerkers. Het helpt daarnaast bij klimaatadaptatie, versterkt de biodiversiteit en biedt kinderen een contextrijke leeromgeving. Maar wat is een natuurinclusieve onderwijsomgeving precies? Welke aspecten zijn daarin belangrijk? En welke tools zijn hiervoor beschikbaar? In deze kennissessie gaat Vincent van der Veen, impactmanager opgroeien en ontwikkelen bij IVN, dieper in op het thema natuurinclusiviteit in het onderwijs. Leidraad hierbij is de onlangs gepubliceerde gids ‘Bouwen aan natuurinclusieve onderwijsomgevingen’ dat hij samen met het Collectief Natuurinclusief opstelde voor gemeenten, onderwijsbesturen en bouwers.
Deze sessie wordt verzorgd door: Vincent van der Veen
Dit onderdeel wordt verzorgd door: Vincent van der Veen
Natuurlijke materialen zorgen voor een prettig binnenmilieu, dat merk je meteen als je een ruimte binnenloopt. Is dat magie? Nee, dat is bouwfysica en deels ook (omgevings)psychologie. Ik laat zien welke eigenschappen natuurlijke materialen hebben en hoe dit bijdraagt aan een beter welbevinden in het interieur. Ook komen de principes van Biofilie voorbij.
Deze sessie wordt verzorgd door: Jean Frantzen
Dit onderdeel wordt verzorgd door: Jean Frantzen
Antea Group houdt zich bezig met de connectie tussen gezondheid (voor mens en dier) en openbare ruimte om zo een bijdrage te kunnen leveren aan een gezonder Nederland. Bijvoorbeeld door te adviseren bij het inrichten van een gezonde leefomgeving of door bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen en beleid mee te denken aan gezondheidsbevorderende en -beschermende maatregelen in het ontwerp. De principes van de bekende Blue Zones (plekken waar mensen gezond oud worden) brengen ons op de vraag: Kunnen wij in Nederland gebieden creëren waar iedereen gezonder en langer leeft, met zowel oog voor mens als natuur?
In deze sessie nemen adviseurs Amanda en Lisanne u mee in de stappen en het ontwerpproces om een gezonde en groene leefomgeving in Nederland te creëren. Zij zijn hierbij geïnspireerd door de uitgangspunten van de Blue Zones, gecombineerd met praktische ervaringen uit het werkveld van een advies- en ontwerpbureau. Met aandacht voor ontwerp, beleid, meetbaarheid en de rol en het effect van de natuur op de mens.
Aan de hand van een praktijkvoorbeeld, namelijk Woningbouwontwikkeling Heem van Selis (Boxtel) nemen we de deelnemers mee in een project waar een gezond en natuurinclusief ontwerp voorop staat. We faciliteren een interactief gesprek waarbij we van elkaar kunnen leren. Na de sessie hebben de deelnemers praktische handvaten om aan de slag te gaan met het inrichten en ontwerpen van een gezonde en groene leefomgeving met oog voor mens en dier.
De sessie is voor een brede doelgroep van stedenbouwkundigen, ambtenaren (fysiek/ sociaal domein), beleidsmakers (provincie/ gemeenten), participatieadviseurs, ecologen en landschapsarchitecten.
Deze sessie wordt verzorgd door: Lisanne Dierdorp & Amanda Jacobs-Jansen
Dit onderdeel wordt verzorgd door: Amanda Jacobs-Jansen, Lisanne Dierdorp
Wanneer je je collega’s uit het sociale domein wil overtuigen van het belang van natuur in je gemeente dan zijn microben jouw onverwachte wapen. In Finland worden micro-organismen namelijk al jaren succesvol ingezet bij het verminderen van allergie en ziekhuisopnames en het besparen op de gezondheidszorg. De belangrijkste preventieve maatregelen is het bevorderen van contact met de microben uit een rijke biodiversiteit in de eerste levensjaren. Deze sessie leert je de hoe dat werkt en welke maatregelen de Finnen hebben genomen.
Deze sessie wordt verzorgd door: Marco van Es
Dit onderdeel wordt verzorgd door: Marco van Es
In veel gemeenten worden wijken opnieuw ingericht, vaak als de riolering wordt vervangen. Dat biedt kansen voor vergroening. Hoe werk je als gemeente - met 'groen' als verbindend thema – daarbij integraal samen op de opgaven voor klimaatadaptatie, natuurinclusief en gezonde leefomgeving? Hoe betrek je collega’s en bewoners hierbij? Hoe kun je als gemeente en provincie samen leren en dit leertraject als provincie faciliteren?
Sinds een aantal jaar bestaat de Aanpak klimaatbestendige, natuurinclusieve en gezonde wijken provincie Utrecht om als gemeenten en provincie samen de antwoorden op dit soort vragen te ontdekken. Tijdens deze workshop krijg je antwoord op deze vragen en ga je zelf aan de slag tijdens een werkatelier
De sessie is interessant voor beleidsmedewerkers, projectleiders en adviseurs gezonde leefomgeving, klimaatadaptatie, voor ontwerpers en voor bestuurders.
Deze sessie wordt verzorgd door: Hiltrud Pötz, Bart Willemsen & Nancy Rullens
Dit onderdeel wordt verzorgd door: Hiltrud Pötz, Bart Willemsen, Nancy Rullens
Wie weet wat het snelste dier ter wereld is dat regelmatig in het centrum wordt gespot? Of wist je dat je witte tijgers in de tuin kunt hebben en dat er vleermuizen op jagen? Welke aquatische zoogdieren zwemmen steeds vaker in grachten in binnensteden en bestaat onkruid of is het ongewillig kruid?
Er is meer natuur in de stad dan je denkt, als je er maar voor open staat.
Tijdens onze excursie fietsen we vanuit het Provinciehuis via een toekomstige natuurinclusieve wijk en langs het water. We zien een stukje oude stad waar de natuur zich niets aantrekt van de stadse drukte en we brengen een exclusief bezoek aan een gemeenschappelijke tuin tussen de huizen waar veel natuur te beleven valt, ook in november!
Deze sessie wordt verzorgd door: Anneke Coops, Thirza Wesselink & Birte Blommers
Dit onderdeel wordt verzorgd door: Anneke Coops, Thirza Wesselink, Birte Blommers
Deze keynote vertaalt kennis en ervaring uit >5 jaar actie onderzoek over groen en gezondheid naar lessen voor bewoners, initiatieven, gemeenten, en wijkwerkers. Je krijgt inspiratie over hoe je in de wijk samen kan werken aan de gezonde leefomgeving.
Deze sessie wordt verzorgd door: Marthe Derkzen
Dit onderdeel wordt verzorgd door: Marthe Derkzen
In mei 2024 is de Handreiking Groen in en om de stad uitgekomen. De Handreiking helpt gemeenten en provincies om een lokale groennorm te implementeren en te werken aan een gezonde leefomgeving. Begin 2026 worden de Natuurherstelverordening en Basiskwaliteit natuur aan de Handreiking GIOS toegevoegd. Ik leg uit hoe je met de Handreiking als basis effectief, simpel en praktisch aan de slag kunt met groenblauwe structuren en biodiversiteit binnen het stedelijk gebied. Ik doe dit aan de hand van praktijkvoorbeelden en actuele projecten.
Deze sessie wordt verzorgd door: Patrick de Groot
Dit onderdeel wordt verzorgd door: Patrick de Groot
In een wereld vol verandering is het een uitdaging om trouw te blijven aan jezelf én mee te bewegen met wat er gebeurt. In deze sessie ontdek je hoe je dat kunt doen, aan de hand van de vier fasen vallen – voelen – vliegen – verdergaan. Met verhalen uit haar eigen leven en werk nodigt Kathalijn Kalawati Vergeer deelnemers uit om stil te staan bij hun eigen weg. Je gaat met praktische reflectievragen en kleine oefeningen naar huis die je helpen om meer richting, veerkracht en helderheid te vinden in je dagelijks leven en werk.
Deze sessie wordt verzorgd door: Kathalijn Kalawati Vergeer
Dit onderdeel wordt verzorgd door: Kathalijn Kalawati Vergeer
Anneke bespreekt een integrale ecologische benadering bij ontwerp en beheer van tuinen en openbare ruimtes zoals groene schoolpleinen en speelplekken. Hierbij is aandacht voor het sluiten van kringlopen, het werken met structuur en gelaagdheid en nauwe samenwerking met gebruikers en beslissers. Deze werkwijze leidt tot nog meer biodiversiteit, plezier en gezondheid voor jong en oud.
Deze sessie wordt verzorgd door: Anneke Rodenburg
Dit onderdeel wordt verzorgd door: Anneke Rodenburg
In een gezonde leefomgeving is ruimte voor natuur: voor beleving en ontmoeting, maar ook voor een robuuste biodiversiteit, een prettig (micro)klimaat en weerbaarheid tegen weersextremen. Ruimte is echter schaars – vooral in de bebouwde omgeving. Tijdens deze sessie ontdekken we waar en hoe we natuur de ruimte kunnen geven in een speelveld met verschillende belangen. Dat doen we door ons te verplaatsen in de verschillende stakeholders van de bebouwde omgeving (bewoners, dieren, ontwikkelaars, beleidsmakers, beheerders). Samen gaan we onderzoeken waar precies de ruimte voor natuur gevonden kan worden en in welke vorm met welke betekenis. Deze sessie is bedoeld voor iedereen die is betrokken bij de ontwikkeling, de inrichting en het beheer van een gezonde leefomgeving.
Deze sessie wordt verzorgd door: Ilse Stikenboom
Dit onderdeel wordt verzorgd door: Ilse Stilkenboom
Rooftop Revolution zet zich als non-profit-adviesbureau in om de potentie van daken duurzaam te benutten. In deze sessie laten zij zien hoe zij overheden helpen hun duurzaamheidsdoelstellingen te verwezenlijken met groene dakenacties en de Duurzame Daken Kansenkaart. Dakbloemenweide is dé Nederlandse autoriteit op het gebied van volledig inheemse groendaken die zich volledig richt op de bevordering van inheemse en biodiverse flora in stedelijk gebied. In deze sessie laat Joost zien hoe je meer ecologische impact maakt met een prachtige bloemenweide op je dak.
Deze sessie wordt verzorgd door: Willem Fokke, Joost Vlot & Sybren van Dijk
Dit onderdeel wordt verzorgd door: Willem Fokke, Joost Vlot, Sybren van Dijk
NatuurCollege ontwikkelt in samenwerking met de provincie Overijssel (Natuur voor Elkaar) een programma voor jongeren om een jaar lang in verbinding met natuur te leven, nieuwe en oude ambachten te leren en te oriënteren op een toekomstig natuurverbonden beroep.
In deze sessie presenteren we ons voorlopig ontwerp van dit lokale tussenjaar. We delen wat we afgelopen jaar voor elkaar gekregen hebben en laten deelnemers van de pilotweek aan het woord om hun ervaringen te vertellen. We nodigen docenten, stageplek aanbieders, locaties en financiers uit voor verdere co-creatie. Deze sessie is voor wie benieuwd is naar het tussenjaar en/of voor wie daaraan zou willen bijdragen.
Dit onderdeel wordt verzorgd door: Paul Roncken
In deze sessie laat IVN Natuureducatie zien hoe natuur aantoonbare gezondheidswinst oplevert voor patiënten, cliënten én medewerkers en hoe je hier als zorginstelling zelf ook mee aan de slag kan gaan. Aan de hand van 3,5 jaar praktijkervaring met het partnership De Groene GGZ (samenwerking met o.a. Nature For Health, CZ, VU Amsterdam en 30 GGZ-instellingen) worden resultaten en succesfactoren gedeeld. Vervolgens verkennen we kansen in andere sectoren—ouderenzorg en gehandicaptenzorg—met voorbeelden als Grijs Groen & Gelukkig en de eerste stappen naar een Groene Gehandicaptenzorg-beweging. Tot slot verbinden we de groene zorgomgeving met de groene leefomgeving: projecten die natuurringrepen koppelen aan welzijnswerk en huisartsenpraktijken illustreren de potentie van natuur in preventieve zorg.
Dit onderdeel wordt verzorgd door: Dani Korai
Overgewicht speelt een grote rol in onze samenleving en heeft ingrijpende gevolgen voor de gezondheid. Wij geloven dat de verantwoordelijkheid voor gezonder leven niet alleen bij het individu ligt, maar dat een oplossing vooral in de omgeving zit. Een gezonde en duurzame voedselomgeving maakt het makkelijker om gezonde keuzes te maken en draagt zo bij aan vitalere inwoners.
Tijdens deze workshop laten we zien welke invloed de voedselomgeving heeft op ons dagelijks eetgedrag, en hoe gemeenten en partners hierin een verschil kunnen maken. Het veranderen van de voedselomgeving is niet eenvoudig, maar er zijn knoppen waaraan al gedraaid kan worden – zowel juridisch (zoals via de Omgevingswet en lokale regelgeving) als praktisch (denk aan scholen, sportlocaties en buurthuizen).
Daarnaast kijken we naar de rol van natuur. Groene schoolpleinen en jeugdtuinen zijn inspirerende voorbeelden die niet alleen bijdragen aan gezonde voeding, maar ook het landschap vergroenen, biodiversiteit bevorderen en sociale cohesie versterken. Zo wordt een gezonde voedselomgeving tegelijk ook een duurzame, groene en verbindende leefomgeving.
Deelnemers gaan met elkaar in gesprek over kansen en uitdagingen, en ontdekken hoe ze morgen al een stap kunnen zetten richting een gezondere voedselomgeving.
Doelgroep: Ambtenaren, stedenbouwkundigen, (landschaps)architecten, schooldirecties, JOGG en GGD-professionals die werken aan publieke gezondheid, ruimtelijke ordening, sociaal domein en een gezonde leefomgeving.
Deze sessie wordt verzorgd door: Wietske Huismans & Sanne Castelijns
Dit onderdeel wordt verzorgd door: Wietske Huismans, Sanne Castelijns
Voor een gezonde leefomgeving is biodiversiteit essentieel, maar het terugbrengen van natuur in Nederland komt niet zonder uitdagingen. Er is ruimte- en geldtekort. In deze sessie onderzoeken we een mogelijke businesscase voor biodiversiteit. Barthold Hooft Graafland, founder van startup RANA, neemt je mee door het monetariseren van natuur, de landbouwtransitie en de uitdagingen die gepaard gaan met een systeemverandering.
Deze sessie wordt verzorgd door: Barthold Hooft Graafland
Dit onderdeel wordt verzorgd door: Barthold Hooft Graafland
Bedrijventerreinen zijn cruciale knooppunten in onze samenleving: economisch belangrijk én volop in transitie. Deze interactieve sessie laat zien hoe vergroening van deze terreinen kan bijdragen aan gezondheid, biodiversiteit, klimaatadaptatie en sociale cohesie.
idverde NL, partner van Stichting Steenbreek, neemt deelnemers mee in een praktijkgerichte workshop waarin zij samen aan de slag gaan met de herinrichting van een versteend bedrijventerrein.
Vanuit hun eigen professionele rol (beleidsmaker, ondernemer, ecoloog, etc.) bekijken deelnemers wat er nodig is om een toekomstbestendig, groen terrein te realiseren. Hoe maak je keuzes in inrichting, participatie, beheer en financiering? En hoe creëer je draagvlak bij alle betrokken partijen?
De sessie is gebaseerd op de succesvolle methode van de Groene Gezonde Bedrijventerreinen Estafette en biedt niet alleen inspiratie, maar ook concrete handvatten om zelf stappen te zetten richting een gezondere en groenere werkomgeving. De sessie is bedoeld voor beleidsmakers, parkmanagers, ondernemers, projectleiders en andere professionals betrokken bij inrichting en beheer van bedrijventerreinen.
Deze sessie wordt verzorgd door: Sigrid Noordam & Roel van Dijk
Dit onderdeel wordt verzorgd door: Sigrid Noordam, Roel van Dijk
Sommige mensen beogen een natuurpositieve samenleving, anderen claimen dat we naar een mensinclusieve natuur toe moeten. Aan de hand van opgedane kennis in het EU onderzoek BIOTraCes zoomen we in op theorie en praktijkvoorbeelden over verschillende mens-natuur relaties, en wat dat betekent voor natuurinclusief bouwen en de natuurinclusieve leefomgeving. Ook gaan we met elkaar in gesprek over eigen ervaringen over hoe een natuurinclusieve leefomgeving bijdraagt aan mentale en fysieke gezondheid.
Deze sessie wordt verzorgd door: Roel During & Rosalie van Dam
Dit onderdeel wordt verzorgd door: Roel During, Rosalie van Dam
Een groene omgeving is niet alleen belangrijk voor waterbeheer en temperatuurregulatie maar ook voor gezondheid, aandacht en een sociaal klimaat. Groen verlaagt stress en verhoogt aandacht, productiviteit en gezondheid. Maar hoe? Wat verklaart de samenhang? En wat kunnen we daaruit praktisch leren. Neem samen met wetenschapsjournalist Mark Mieras een duik in het omvangrijke onderzoek naar het effect van biodiversiteit, groene en blauwe natuur. En de relatie met architectuur.
Deze sessie wordt verzorgd door: Mark Mieras
Dit onderdeel wordt verzorgd door: Mark Mieras
Tijd om deze mooie dag af te sluiten met een borrel.